Trafik kazasında hasar gören araç onarıldığında bile ikinci el piyasasındaki değeri çoğu zaman kazadan önceki hâlinin altında kalır. Bu düşüşe değer kaybı denir. Aşağıda değer kaybının ne olduğu, kimden istendiği, hangi belgelerin gerektiği ve hangi sürelerin önem taşıdığı, resmî kaynaklara dayanarak ve teknik terim kullanmadan anlatılmaktadır.

Değer kaybı nedir?

Zorunlu trafik sigortası Genel Şartları’na göre değer kaybı; aracın marka, yaş, model, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları ve geçmiş hasar durumu gibi unsurlar dikkate alınarak, kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark üzerinden tespit edilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağını kabul etmiştir; kararın ayrıntıları için ilgili yazıya bakılabilir.

Kimden istenir?

Talep, kazaya sebep olan aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasını yapan şirkete yöneltilir. Karayolları Trafik Kanunu m.92/g’ye göre hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır; bu nedenle kusur durumu talebin kapsamını etkiler. Hangi zararın kimden istenebileceğine dair genel bir tablo için tazminat kalemleri sayfasına bakılabilir.

Önce sigorta şirketine yazılı başvuru

Karayolları Trafik Kanunu m.97’ye göre zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Şirket başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamazsa veya cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir. Ayrıntı: Sigorta şirketine ön başvuru.

1 Temmuz 2026 sonrası: ayrıca başvuru gerekir mi?

12.06.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 01.07.2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğine göre, Maddi Zararlar Teminatı kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Sigortacı değer kaybı tutarını, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi izleyen iş günü içinde hak sahibine bildirir. Değişikliğin hangi poliçelere uygulandığı Genel Şartlar’ın C.11 maddesine bağlıdır; ayrıntı için değer kaybı başvurusu yazısına ve Danıştay kararı ve 2026 değişikliği yazısına bakılabilir.

Başvuruda hangi belgeler istenir?

Genel Şartlar Ek-6’ya göre araç hasarı ve değer kaybı başvurusunda şu belgeler yer alır:

  • Kaza tespit tutanağı (veya taraflarca tutulmuş kaza tespit tutanağı ya da ifade/görgü tespit tutanakları),
  • Zarar gören araca ait ruhsat,
  • Varsa araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraf ve görüntüler,
  • Banka hesap bilgileri (banka, şube, IBAN),
  • Ekspertiz yapıldıysa ekspertiz raporu ve varsa doğrulanmış cep telefonu numarası.

Başvuruyu yazılı yapmak ve şirkete ulaştığını gösteren bir belgeyi saklamak, sonraki aşamalarda sürelerin ispatı bakımından önemlidir.

Pert (ağır hasarlı) araçlarda durum

Karayolları Trafik Kanunu m.92/l, hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı taleplerini zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında sayar. Anayasa Mahkemesi, 29.12.2022 tarihli kararında m.92’nin (l) bendini Anayasa’ya aykırı bulmamıştır; bkz. AYM 2022 yazısı.

Süre

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m.109). Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörürse, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Süreler için süreler ve zamanaşımı sayfasına bakılabilir.

Hesaplamaya ilişkin gelişmeler

Değer kaybının hesabına ilişkin kurallar son yıllarda değişmiştir: Anayasa Mahkemesinin 2020 ve 2022 tarihli kararları, Danıştayın 2025 tarihli kararı ve 2026 Genel Şartlar değişikliği bu sürecin başlıca adımlarıdır. Kronolojik özet için AYM 2020, AYM 2022 ve YHGK 2021 yazılarına bakılabilir. Hesabın mantığı tazminat hesabında kullanılan bilgiler sayfasında anlatılmıştır.

Sık sorulan sorular

Araç değer kaybı nedir?

Aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farktır. Tespitte marka, yaş, model, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımlar ve geçmiş hasar durumu dikkate alınır.

Değer kaybı kimden istenir?

Kazaya sebep olan aracın zorunlu trafik sigortasını yapan şirketten istenir. Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/g).

Pert olmuş araç için değer kaybı istenebilir mi?

Karayolları Trafik Kanunu m.92/l, hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı taleplerini zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında sayar.

Değer kaybı talebi için süre var mı?

Zamanaşımı, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıldır (KTK m.109). Ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır.

Kaynak

Kaynaklara 24.10.2026 tarihinde erişilmiş, sayfa içeriği 25.10.2026 tarihinde yeniden gözden geçirilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.