Tazminat Hesabında Hangi Bilgiler Kullanılır? Hesabın Mantığı

Tazminat tutarı, bir formülün tek başına sonucu değil; dosyadaki belgelere ve bilirkişi raporuna dayanan bir hesabın sonucudur. Aşağıda hesapta hangi bilgilerin kullanıldığı ve neden önem taşıdığı sade bir dille anlatılmıştır. Bu sayfada örnek tutar verilmemiştir; çünkü tutar her dosyada farklıdır.

Değer kaybı

• Kaza öncesi ikinci el satış değeri: Aracın hasarsız hâlinin piyasadaki değeri.
• Onarım sonrası ikinci el satış değeri: Aynı aracın onarıldıktan sonraki değeri.
• Araca ve hasara ilişkin bilgiler: Marka, yaş, model, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımlar ve geçmiş hasar durumu (Genel Şartlar).
• Kusur oranı: Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/g).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, değer kaybı miktarının teknik bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiğini ve yalnızca ticaret odası yazısına dayanılarak karar verilemeyeceğini belirtmiştir. Bkz. YHGK kararı. Ayrıntılı konu sayfası: araç değer kaybı.

Sürekli sakatlık (maluliyet)

• Maluliyet oranı: Kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre belirlenir (YHGK, 28.02.2024).
• Kusur oranı: Zorunlu trafik sigortası kapsamında hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım karşılanmaz (KTK m.92/g).
• Gelir: Kişinin belgelenen geliri; gelir belgeleri başvuru belgeleri arasındadır (Ek-6).
• Yaş ve yaşam tablosu: Bakiye ömür için Yargıtay 17. Hukuk Dairesi TRH 2010 tablosunu benimsemiştir.
• Gelirin artırılması ve iskonto: İşleyecek dönem gelirleri için her yıl %10 artırım ve %10 iskonto öngören progresif rant yöntemi uygulamaya yön vermiştir.

Bu başlıkların ayrıntısı ve karar künyeleri için TRH 2010 yazısına ve maluliyet oranı yazısına bakılabilir. Konu sayfası: maluliyet tazminatı.

Destekten yoksun kalma

Destekten yoksun kalma zararları da Türk Borçlar Kanunu m.55’e göre kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Ölenin geliri, destek ilişkisini gösteren belgeler ve yaşam tablosu bu hesabın başlıca girdileridir (Ek-6 belgeleri: destek şahsının gelir belgeleri, veraset ilamı veya destek ilişkisini gösteren belgeler). Konu sayfası: destekten yoksun kalma.

Faiz ve ödemelerin mahsubu

16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla Türk Borçlar Kanunu m.55’e eklenen fıkralara göre çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden; kazancın bilinemediği döneme ilişkin tutara ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. İfa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.

Hesap raporunu incelerken

• Hangi yaşam tablosunun kullanıldığı raporda açıkça belirtilmelidir.
• Kaza ile hesap tarihi arasındaki dönem ile sonraki dönem için esas alınan gelir ve varsayımlar kontrol edilmelidir.
• Uygulanan artırım ve iskonto oranlarının gerekçesi raporda yer almalıdır.
• Maluliyet oranının kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre belirlenip belirlenmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
• Şirketin yaptığı kısmi ödemeler hesapta dikkate alınmalıdır.

Hesap yöntemi, kaza tarihine, poliçe dönemine ve davanın görüldüğü aşamaya göre farklılık gösterebilir. Gelişmelerin kronolojisi için AYM 2020, AYM 2022 ve Danıştay 2025 ve Genel Şartlar 2026 yazılarına bakılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.