Sigorta ve trafik kazası tazminatı konularında sık karşılaşılan terimlerin sade açıklamaları aşağıdadır. Tanımlar genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki bir görüş niteliği taşımaz ve ilgili mevzuat maddeleriyle birlikte okunmalıdır.

Aktüerya
Tazminatın yaşam tabloları ve genel kabul görmüş aktüerya kurallarına göre hesaplanması.
Araç mahrumiyet bedeli
Aracın kaza nedeniyle kullanılamadığı süre için istenen kira benzeri bedel. Kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/k). Ayrıntı
Bakiye ömür
Kişinin yaşam tablosuna göre tahmin edilen kalan yaşam süresi. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi bakiye ömrün TRH 2010 tablosuna göre belirlenmesini benimsemiştir. Ayrıntı
Bilirkişi
Çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde hakem veya hâkim tarafından görevlendirilen kişi. Ayrıntı
Değer kaybı
Aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark. Ayrıntı
Destekten yoksun kalma
Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıp (TBK m.53). Ayrıntı
Eksper
Araç hasarını veya değer kaybını inceleyip rapor hazırlayan sigorta eksperi.
Epikriz
Hastanın hastalık ve tedavi sürecini özetleyen tıbbi belge.
Geçici iş göremezlik
Kaza sonrası tedavi ve iyileşme süresince çalışılamamasından doğan kayıp. Zorunlu trafik sigortasında Sakatlanma Teminatı kapsamındadır. Ayrıntı
Genel Şartlar
Zorunlu mali sorumluluk sigortasının genel şartları; KTK m.93’e göre Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmî Gazete’de yayımlanır. Ayrıntı
Hakem Karar Dergisi
Komisyonun anonimleştirilmiş hakem kararlarını üç ayda bir yayımladığı dergi. Ayrıntı
Hakem (sigorta hakemi)
Sigorta Tahkim Komisyonunda uyuşmazlığı karara bağlayan kişi. Ayrıntı
İbra (ibraname)
Borcun tarafların yapacağı sözleşmeyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılması (TBK m.132). Ayrıntı
İhtiyari Mali Sorumluluk (İMM) sigortası
İsteğe bağlı mali sorumluluk sigortası. KTK m.100’e göre m.95, m.97 ve m.109 bu sigortada da uygulanır. Ayrıntı
İşleten
KTK m.3’e göre araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen, aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hâllerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi; başkasının aracını kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilen kişi de işleten sayılır.
Kasko
Aracın kendi hasarını karşılayan isteğe bağlı sigorta. Ayrıntı
Kaza tespit tutanağı
Kazanın tarafların veya kolluğun düzenlediği tutanakla kayda geçirilmesi; Genel Şartlar Ek-6’da başvuru belgeleri arasındadır. Ayrıntı
Kurul Raporu
Tedavi sonrası sakatlık oranının ve geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde dikkate alınan sağlık kurulu raporu (Genel Şartlar). Ayrıntı
Maddi Zararlar Teminatı
Zorunlu trafik sigortasında araç hasarı ve değer kaybı gibi doğrudan mallar üzerindeki azalmayı kapsayan teminat. Ayrıntı
Maluliyet (sürekli sakatlık)
Kaza sonucu kalıcı beden gücü kaybı. Ayrıntı
Manevi tazminat
Bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya ölüm hâlinde hâkimin takdir ettiği uygun miktar para (TBK m.56). Zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/f). Ayrıntı
Muacceliyet
Alacağın istenebilir hâle gelmesi. Kaskoda tazminat, araştırmaların bitmesiyle ve en geç ihbardan 45 gün sonra muaccel olur (TTK m.1427). Ayrıntı
Pert (ağır hasar)
Aracın ağır hasara uğradığının eksper raporuyla tespit edilmesi ve araçların trafikten çekilmesi sonucunu doğurabilen durum. Ayrıntı
Poliçe
Sigorta sözleşmesini ve teminat kapsamını gösteren belge.
Progresif rant
Gelecekteki gelirin her yıl belli oranda artırılıp aynı oranda iskonto edildiği hesap yöntemi; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi işleyecek dönem gelirleri için %10 artırım ve %10 iskonto öngörmüştür. Ayrıntı
Raportör
Komisyonda başvurunun ön incelemesini yapan görevli; ön incelemeyi en geç 15 gün içinde tamamlar. Ayrıntı
Rücu
Tazminatı ödeyenin ödediği miktarı diğer sorumlulardan istemesi. Motorlu araç kazalarında rücu hakları 2 yılda zamanaşımına uğrar (KTK m.109). Ayrıntı
Sakatlanma Teminatı
Zorunlu trafik sigortasında sürekli sakatlık ve geçici iş göremezliği kapsayan teminat. Ayrıntı
Sigorta Tahkim Komisyonu
5684 sayılı Kanun’un 30. maddesiyle kurulan, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları hakemlerle çözen kuruluş. Ayrıntı
Tebligat gideri
Komisyon başvurularında başvuru ücretinin yanında ayrıca ödenen gider. Ayrıntı
Temerrüt
Borçlunun ödemeyi zamanında yapmaması. Kaskoda borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer (TTK m.1427). Ayrıntı
Teminat
Sigortacının poliçe kapsamında ödemeyi üstlendiği risk ve tutar.
TRH 2010
Hazine Müsteşarlığı, üniversitelerin aktüerya ve istatistik bölümleri ile bir danışmanlık kuruluşunun çalışmalarıyla hazırlanan Ulusal Mortalite Tablosu. Ayrıntı
Vekâletname
Avukata verilen temsil yetkisi belgesi. Komisyona vekille başvuruda özel yetki, vekâletname aslı (veya vekilce onaylı sureti) ve baro pulu gerekir. Ayrıntı
Veraset ilamı
Ölenin mirasçılarını gösteren mahkeme belgesi; ölüm olaylarında Ek-6 belgeleri arasındadır. Ayrıntı
Zamanaşımı
Hakkın belirli bir süre geçince dava yoluyla istenemez hâle gelmesi. Motorlu araç kazalarında maddi tazminat taleplerinde 2 ve 10 yıldır (KTK m.109). Ayrıntı
Zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası)
İşletenlerin KTK m.85’teki sorumluluklarının karşılanması için yaptırmaları zorunlu olan sigorta (KTK m.91). Ayrıntı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.