Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: Maluliyet Oranı Kaza Tarihinde Yürürlükte Olan Yönetmeliğe Göre Belirlenir

Trafik kazasında yaralanan kişinin sürekli sakatlık (maluliyet) tazminatında en belirleyici verilerden biri, sağlık kurulu raporunda tespit edilen maluliyet oranıdır. Aynı yaralanma, farklı yönetmeliklerin cetvellerine göre değerlendirildiğinde farklı oranlar çıkabilmektedir. Bu nedenle “hangi yönetmelik uygulanacak?” sorusu, uygulamada sıkça uyuşmazlık konusu olmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.02.2024 tarihli kararı bu soruya açık bir yanıt vermektedir.

Olay ve maluliyet raporu uyuşmazlığı

Davacı, trafik sigortalı bir araçta yolcu olarak bulunduğu sırada 03.04.2016 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada yaralanmış ve sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, bir üniversitenin adli tıp anabilim dalından alınan ve maluliyet oranını Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’ne göre belirleyen rapora dayanarak karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi de bu rapor çerçevesinde hüküm kurmuştur.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, maluliyet oranı tespitinin kaza tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuata uygun olması gerektiğini belirterek, olay tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik’e göre rapor alınması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Bölge adliye mahkemesi bu noktada direnmiş ve kaza tarihinde birden fazla yönetmeliğin yürürlükte olduğunu, çalışma gücü kaybının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile daha doğru belirleneceğini savunmuştur.

Hukuk Genel Kurulunun değerlendirmesi

Hukuk Genel Kurulu, direnme kararını oybirliğiyle bozmuştur. Kararda öne çıkan tespitler şunlardır:

• Haksız fiilden kaynaklanan zararların tespitinde, fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat dikkate alınır.
• Aynı konuda aynı tarihte farklı düzenlemelerin bulunması, bu genel ilkeden ayrılmak için gerekçe olarak kabul edilemez; aksinin kabulü hukuki güvenlik ve istikrar ilkesine aykırıdır.
• Maluliyet oranı, kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı kurulmak koşuluyla, Adli Tıp Kurumu ihtisas dairesi, üniversite veya araştırma hastanelerinin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları aracılığıyla belirlenmelidir.

Kaza tarihine göre uygulanan maluliyet yönetmelikleri

Kararda, Yargıtay’ın istikrar kazanmış uygulamasına göre kaza tarihine bağlı olarak esas alınan mevzuat şu şekilde sıralanmıştır:

Somut olayda kaza 03.04.2016 tarihinde gerçekleştiği için, o tarihte yürürlükte olan en güncel yönetmelik olarak Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği’ne göre rapor alınması ve gerekirse aktüerya bilirkişisinden ek rapor alınması gerektiğine karar verilmiştir.

Kazazedeler için pratik notlar

• Kaza tarihini esas alın: Maluliyet raporunun hangi yönetmeliğe göre düzenlendiği raporda açıkça belirtilmelidir. Kaza tarihine uymayan bir yönetmeliğe göre düzenlenmiş rapor, istinaf veya temyiz aşamasında bozma sebebi olabilir.
• Raporu düzenleyen kurum: Yargıtay uygulamasında adli tıp birimlerinden alınan, illiyet bağını açıklayan ve denetime elverişli raporlar aranmaktadır.
• Sigortacıya başvuru: 01.07.2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğine göre sigortacıya yapılan başvurularda sakatlık oranı ve geçici iş göremezlik süresi için Kurul Raporu dikkate alınır; Kurul Raporu, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve çocuklar için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen rapordur.
• Tedavinin tamamlanması: Genel Şartlar’a göre sakatlık oranı ve geçici iş göremezlik süresi, mağdurun tedavi sürecinin tamamlanmasından sonra Kurul Raporu dikkate alınarak belirlenir.
• Süre: KTK m.109’daki zamanaşımı süreleri, rapor sürecinin uzayabileceği de gözetilerek takip edilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.