Trafik Kazasında Aracın Onarımı: Servis Seçimi ve Parça Hakkı (2026)

Trafik kazasından sonra aracın nerede ve nasıl onarılacağı, hangi parçaların kullanılacağı ve şirketin ne zaman ödeme yapması gerektiği sık karşılaşılan sorulardır. Cevaplar, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda yer alır. Genel Şartlar, 12.06.2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeniden düzenlenmiş ve değişiklik 01.07.2026’da yürürlüğe girmiştir. Aşağıda güncel metne göre özet bilgi veriyoruz. Genel Şartlar’ın C.11 maddesine göre yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır; bu nedenle poliçenizin tarihine göre hangi metnin geçerli olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Kim talepte bulunur, hangi belgeler gerekir?

Zorunlu trafik sigortasında kaza sonucu araçları zarar gören “hak sahibi”, sigorta şirketine başvurur. Araç hasarında istenen belgeler Genel Şartlar’ın Ek-6’sında sayılmıştır: kaza tespit tutanağı (veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı ya da ifade/görgü tespit tutanakları), zarar gören araca ait ruhsat, varsa hasarlı araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraf ve görüntüler, hak sahibine ait banka hesap bilgileri (banka, şube, IBAN), araç hasarına ilişkin ekspertiz yapıldıysa ekspertiz raporu ve varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası. Kişisel bilgi doğrulaması için nüfus cüzdanı fotokopisi ve imza beyanı gibi belgeler de istenir.

Şirketin ödeme süresi: sekiz iş günü

Genel Şartlar’a (B.2.1) ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesine göre sigortacı, hak sahibinin belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde tazminatı öder. Sigortacı, kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz ederse veya hak sahibinden ya da başka bir kurumdan haklı olarak yeni belge isterse süre, yeni belgenin iletilmesinden sonra başlar. Sigortacı hak sahibinden yalnızca hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri isteyebilir. İncelemeler hasar ihbarı üzerine üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak bilirkişi tespitlerine göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder (B.2.5).

Servisi kim seçer?

Hak sahibi, aracının dilediği onarım merkezinde onarılmasını talep edebilir. Sigortacı, bu durumda ödemeyi aracın kaza tarihi itibarıyla anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak bedel üzerinden yapabilir; ancak bu bedel uygulamasını hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde hak sahibine bildirmek zorundadır. Bildirmezse bu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez.

Parça kullanımı: orijinal, yeniden kullanılabilir, eşdeğer

Genel Şartlar’ın tanımlar bölümü parçaları üçe ayırır: orijinal parça (aracın üretiminde veya montajında kullanılan parçalarla aynı kalitede olan ve sağlayıcının ölçütlerine göre üretilmiş yedek parçalar); yeniden kullanılabilir parça (Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenen, kodlandırılmış, hasarsız ve takip edilebilir, araç ve can güvenliği ile çevre standartlarını karşılayan parça); eşdeğer (muadil) parça (orijinal parçayla karşılaştırılarak belirlenen kriterlere uygunluğu yetkili kuruluşların düzenleyeceği belgelerle belgelendirilmesi gereken parça; belge varsa, aksi kanıtlanana kadar eşdeğer kalitede olduğu varsayılır). 12.06.2026 değişikliğiyle kurallar şöyle özetlenebilir:

• Hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir.
• Hak sahibinin onayı alınırsa ya da orijinal parça ile değiştirmeye imkân yoksa hasar gören parça yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilebilir; onayın alındığını veya imkânsızlığı ispat yükü sigortacıdadır.
• Parça orijinal değilse ve onarımı mümkün değilse yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilir; bu mümkün değilse orijinal parça kullanılır. Yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değişim imkânı olduğu hâlde orijinal parça ile onarım yapılırsa sigortacının sorumluluğu, kaza tarihi itibarıyla benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre bu parçanın bedeliyle sınırlıdır; bu imkânın bulunduğunu ispat yükü sigortacıdadır.
• Araçta bu uygulama sonucu bir kıymet artışı olsa bile bu fark tazminattan indirilemez.

Ağır hasar ve pert durumu

Onarım masrafları aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiği belirlenirse araç tam hasara uğramış sayılır; bu durumda hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Güncel metne göre aracın ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi gerekir. Hak sahibi aracın hasarlı hâliyle kendisine terk edilmesine onay verirse, aracın rayiç değeri ile hasarlı hâli arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dâhilinde ödenebilir. Kısmi onarımlarda hasarlı parçalar talep edilirse sigortacının malı olur. Kısmi hasarda tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir.

Değer kaybı ve ödeme tutarına itiraz

Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Değer kaybı konusu için değer kaybı yazısına, Genel Şartlar’daki değişikliğin hukuki arka planı için Danıştay kararı ve 2026 değişikliği yazısına bakabilirsiniz. Şirketin ödediği tutar veya yaptığı onarım uygulaması talebinizi karşılamıyorsa ön başvuru sonrası Komisyona başvurma yolu vardır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.