Geçici İş Göremezlik ve Bakıcı Giderini Trafik Sigortası Öder mi? Hakem Kararları

Trafik kazasında yaralanan kişi çoğu zaman bir süre çalışamaz, bazen de günlük işleri için başkasının yardımına ihtiyaç duyar. Bu kayıplar “geçici iş göremezlik” ve “bakıcı gideri” olarak adlandırılır. Uygulamada sık karşılaşılan durum, sigorta şirketinin bu kalemlerin Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) sorumluluğunda olduğunu söyleyerek ödeme yapmamasıdır. Bu yazıda kanun ve Genel Şartlar’daki kuralları ve Sigorta Tahkim Komisyonunun resmî Hakem Karar Dergisi’nde yayımlanan dört kararı sade bir dille anlatıyoruz.

Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri nedir?

Geçici iş göremezlik, kazazedenin tedavi ve iyileşme sürecinde çalışamadığı dönemdeki kaybıdır. Sürekli sakatlık (maluliyet) ise iyileşme tamamlandıktan sonra kalıcı olarak kalan çalışma gücü kaybıdır; ikisi ayrı kalemlerdir. Geçici bakıcı gideri, tedavi süresince kişinin bakıma muhtaç kaldığı günlerin karşılığıdır. Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi tedavi giderlerini, kazanç kaybını ve çalışma gücünün azalmasından doğan kayıpları bedensel zararlar arasında sayar. Sürelerin kaç gün olduğu, adli tıp veya üniversite hastanesi kurul raporuyla belirlenir (bkz. maluliyet raporu ve yönetmelik yazısı).

Sigorta şirketleri neden “SGK öder” diyor?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesine göre trafik kazası sebebiyle resmî ve özel sağlık kuruluşlarının sunduğu sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK tarafından karşılanır. Hakem kararlarında aktarılan, 01.07.2026 öncesi Genel Şartlar metninde ise sağlık giderleri teminatının “çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderleri” ve tedavi süresindeki bakıcı giderlerini de kapsadığı ve bu teminatın SGK’nın sorumluluğunda olduğu yazıyordu. Sigorta şirketleri bu ifadeye dayanarak geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin kendi sorumluluklarında olmadığını savunmuştur. Aynı metin, sakatlanma teminatı başlığında “geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı bu teminattan karşılanır” cümlesini de içeriyordu.

Karar 1: Yolcu olarak yaralanan kişi (K-2025/606281)

Olay: Başvuran, kazaya karışan araçta yolcuydu. Adli tıp raporunda geçici iş göremezlik süresi 45 gün, bakıcı ihtiyacı 15 gün olarak belirlendi. Sigorta şirketi, bu iki kalemin teminat dışında olduğunu ve SGK’nın sorumlu bulunduğunu savundu.

Gerekçe ve sonuç: Hakem, Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararlarına dayanarak KTK m.98’in tıbbi tedaviyle sınırlı sağlık hizmet bedellerine ilişkin olduğunu, tedavi sürecindeki bakıcı gideri ile geçici iş göremezlik zararının bu kapsama girmediğini belirtti. SGK tarafından karşılanmayan bu zararlardan sigorta şirketinin sorumlu olduğuna karar verdi. Gelir belgesi sunulmadığı için hesap asgari ücretle yapıldı. Emniyet kemeri takılmadığına dair delil olmadığından kusur indirimi yapılmadı. Karar kesin olarak verilmiştir.

Karar 2: Sürücü olarak yaralanan kişi (K-2026/319432)

Olay: Kazada sürücü olan başvuranın raporunda %2 maluliyet, 1 ay geçici iş göremezlik ve 5 gün bakıcı ihtiyacı tespit edildi. Sigorta şirketi geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden sorumlu olmadığını savundu.

Gerekçe ve sonuç: Hakem heyeti, KTK m.98’in sağlık hizmeti tanımında 5510 sayılı Kanun’a gönderme yaptığını, o Kanun’da sağlık hizmetlerinin tedavi ile sınırlı tanımlandığını vurguladı. Geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri sağlık hizmeti sayılmadığından bu giderlerin sigorta sektörünün yükümlülüğünde olduğuna karar verdi; sürekli iş göremezlik tazminatıyla birlikte üç kalemi de kabul etti. Karar oyçokluğuyla ve itiraz yolu açık olarak verilmiştir; kesinleşip kesinleşmediği dergide belirtilmemiştir.

Karar 3: Bisiklet sürücüsü çocuk (K-2026/527103)

Olay: Bisiklet sürücüsü küçük, kazada yaralandı. Hakemin esas aldığı üniversite raporunda 15 gün bakıcı ihtiyacı ve SGK kapsamı dışında kalan tedavi gideri tespit edildi. Sigorta şirketi taleplerin teminat dışında olduğunu savundu.

Gerekçe ve sonuç: Hakem, Genel Şartlar’ın A.5 maddesini ayrıntılı olarak aktardı ve bakıcı giderleri ile SGK kapsamı dışındaki tedavi masraflarının teminat kapsamında olduğuna karar verdi. Kararda, Yargıtay uygulamasına göre geçici iş göremezlikte net, bakıcı giderinde brüt asgari ücretin esas alındığı belirtildi; başvuran talebini net asgari ücret üzerinden belirlediği için hakem talepten fazlasına hükmetmedi. Karar itiraz yolu açık olarak verilmiştir.

Karar 4: Aynı talep mahkemede kesinleşmişse (K-2025/554100)

Bu kararda başvuran, aynı kaza için önce asliye ticaret mahkemesinde dava açmış ve dava kesin olarak sonuçlanmıştı. Ardından sürekli ve geçici iş göremezlik için Komisyona başvurdu. Hakem, aynı davanın daha önce kesin hükme bağlanmış olmamasının dava şartı olduğunu (HMK m.114) belirterek başvuruyu usulden reddetti. Karar kesindir. Bu sonuç, aynı zarar için mahkeme ve tahkim yollarının art arda kullanılamayacağını gösterir.

Kazazedeler için ne anlama geliyor?

• “SGK öder” cevabı son söz değildir: Yayımlanan hakem kararlarında KTK m.98’in yalnızca tedaviye ilişkin sağlık hizmet bedellerini SGK’ya bıraktığı, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin trafik sigortasından istenebileceği kabul edilmiştir.
• Yeni Genel Şartlar daha açık: 01.07.2026’da yürürlüğe giren metne göre geçici iş göremezlik sakatlanma teminatından, tedavi süresindeki ve sonraki tıbben gerekli bakıcı giderleri sağlık giderleri teminatından sigorta şirketince karşılanır. Genel Şartlar C.11 gereği değişiklikler yürürlükten sonra yapılan poliçelere uygulanır; bu yüzden poliçe tarihine bakılmalıdır.
• Rapor belirleyicidir: Geçici iş göremezlik ve bakıcı ihtiyacı süreleri kurul raporunda yazılı olmalıdır. Gelir ve bakıcı masrafı belgeleri varsa saklanmalıdır.
• Önce şirkete başvuru: KTK m.99’a göre sigortacı, Genel Şartlar’da sayılan belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır. Komisyona gitmeden önce yazılı başvuru yapılmalıdır (ön başvuru yazısı).

Bu kararlar Komisyonun yayımladığı örneklerdir; her dosya kendi delillerine göre karara bağlanır ve bir kararın sonucu başka bir dosyayı bağlamaz. Sürekli sakatlık hesabı için TRH 2010 ve progresif rant yazısına, başvuru belgeleri için maluliyet başvurusu yazısına, genel bilgi için maluliyet tazminatı sayfasına ve ana sayfadaki Sigorta Tahkim Komisyonu bölümüne bakılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.